Fundament to podstawa

Z definicji fundamentem nazywamy najniżej położoną część obiektu budowlanego (budynku lub budowli) stykającą się bezpośrednio z podłożem gruntowym. Jest to więc bardzo ważna część całej realizacji przedsięwzięcia, gdyż jej zadaniem jest przejęcie wszystkich obciążeń i oddziaływań ze strony konstrukcji oraz ich bezpieczne przekazanie na podłoże.

Warto podkreślić, iż bezpieczne posadowienie budynku wymaga szczegółowego zbadania gruntu. Przed przystąpieniem do projektowania fundamentów należy określić: rodzaj gruntu, nośność, głębokość przemarzania, a także warunki wodne. Sporządzona na potrzeby projektu opinia geotechniczna jest podstawą do wyboru rodzaju fundamentu, głębokości przemarzania oraz rodzaju izolacji przeciwwilgociowej.

Istnieje kilka typów fundamentów, ogólnie jednak rozróżnia się dwa rodzaje:

- bezpośrednie - gdy obciążenie jest przekazywane na nośną warstwę gruntu zalegającą bezpośrednio pod podstawą fundamentu;
- pośrednie - gdy obciążenie jest przekazywane na głębiej położoną warstwę nośną gruntu za pomocą elementów konstrukcyjnych wprowadzonych w podłoże gruntowe, np. pali, studni, ścian szczelinowych itp.

Do wspomnianych wyżej fundamentów bezpośrednich zaliczamy ławę, stopy oraz płytę fundamentową. Ławy fundamentowe stosuje się jako fundamenty pod ścianami, a do ich wykonania obecnie używa się żelbetu, podczas gdy dawniej były to przeważnie cegły lub kamień. W sytuacji, gdy poziom posadowienia ławy jest zmienny np. ze względu na znaczny spadek terenu lub gdy dowiązujemy się do budynku sąsiedniego, wykonuje się tzw. ławę schodkową. Natomiast jako  fundament pod słupy czy filary stosuje się stopy fundamentowe.

 Przykład ławy fundamentowej ze ściągami

Przykład płyty fundamentowej

W przypadku fundamentów pośrednich powiedzieliśmy, że obciążenie jest przekazywane na głębiej położoną warstwę nośną za pomocą dodatkowych elementów konstrukcyjnych w postaci pali i studni, dlatego też tego typu fundamenty powinny być wykonywane przez wyspecjalizowane przedsiębiorstwa na postawie projektu i precyzyjnych obliczeń konstrukcyjnych. Prace fundamentowe powinny być prowadzone zgodnie z projektem, po odbiorze prawidłowo zagęszczonego podłoża gruntowego, które można sprawdzić za pomocą badania płytą dynamiczną.

W praktyce najczęściej wykonywane są ławy fundamentowe, ponieważ  jest to rozwiązanie tańsze. Jednak ostateczny wybór rodzaju fundamentów uzależniony jest przede wszystkim od projektu oraz warunków gruntowych działki.

Przykłady najczęściej występujących typów fundamentów omówimy szczegółowo w kolejnych numerach naszego newslettera.